انوارالهدایات

دوم صفات پیامبر (ص)

پیروی از سنت محمدی  :   حدیث و محدثان

تألیف: محمد ابو زُهره ترجمه و تلخیص اسدالله جاهدی معنی سنت در لغت طریقه و روش است علمای وعظ و ارشاد گویند: مراد از سنت هر آنچیزی را که در مقابل بدعت قرار داشته باشد.

پیامبر اسلام می­گوید: کسی­که روش نیکو را بنا کرد او را پاداش آنست و پاداش هرکه به آن عمل می­کند تا به روز قیامت و­ کسی­که روش زشت را اساس می­گذارد و گناه خود گناه هرکه به آن عمل می­کند تا به روز قیامت، قرآن­کریم حلال بودن چیزی را حرمت چیزی دیگری را بیان می­کند ولی سومی وجود دارد که حکم آنرا بیان نکرده است و مجال اجتهاد را به پیامبر داده است. و پیامبر نیز برای بیان کتاب (قرآن) مؤظف گردیده است، لذا از خود چیزی نمی­گوید. انجم 4 (و ما ینطق عن الهوای)مسلمان برای فهم کامل از قرآن ضرور باید از پیامبر پیروی کند.

 انساء: 80- «هرکه از پیامبر اطاعت کند فقط از خداوند اطاعت کرده است.»

 القصص: 68ترجمه: «پروردگار تو هرچه را که بخواهد می­آفریند و بر می­گزیند».

تبصره: لهذا پیامبر برگزیدۀ پروردگار است.

الاعراف: 158ترجمه: «بگو ای مردم، من فرستادۀ خدا به همۀ شما هستم پس به خدا و رسول او، آن پیامبر اُمی که به خدا و کلمات او ایمان دارد ایمان بیاورید.»

 النور:  54 «بگو ای «محمد» از خدا اطاعت کنید و از پیامبر اطاعت کنید پس اگر از وی رویگردان شوید بر شما است آنچه بر شما تکلیف کرده اند». الاحزاب 40- ماکان محمدِ ابا احدِ من الرجالکُم – الخ «محمد پدر هیچ­یک از مردان شما نیست. او رسول خدا و خاتم پیامبران است».گروهی­که در مجموع سنت را رد می­کنند خواه متواتر باشد یا احاد، به دلیل اینکه همه چیز در قرآن موجود است لهذا نیازی به سنت نیست و این گمان خود را به اشتباه بنا نهاده است سند شان.

 النحل: 89 ترجمه: و ما قرآن را که بیان کنندۀ هر چیز است بر تو نازل کرده ایم.»

«در واقع سنت نبوی بیانگر قرآنکریم است.

وسعت اسلام و پراکنده­شدن اصحاب و فتوحات شان در شهرها:

ساحۀ قلمرو اسلام بعد از رحلت حضرت رسول اکرم(ص) توسط اصحاب وسعت عظیمی یافت، در سنۀ 17 هـ  تمام شام و تمامی عراق و در سنه20 هـ مصر و در 21هـ فارس (ایران) و در 56 هـ سمرقند و افغانستان و در 93 هـ به اسپانیا رسیدند.

آیا دین غرای محمدی که در طول زمان کوتاه عالم­گیر شد. حرکت آن خیرالبشر در برابر کفار بسیار حسنه و قابل تمجید نبود؟ بلی بوده است. قصۀ یهودی همسایۀ آن مبارک و هم­چنان قصۀ مهمان شدن آن اعرابی گبر صحرائی را شنیده اید؟ و اگر خواسته باشید تفصیل آنرا خدمت شما عرضه خواهیم داشت.

سنت نبوی وحی است (انجم :3) و َمایَنطِقُ عِن الهوای ط

ترجمه: سخن از روی هوای نمی­گوید، جز آنچه به وی وحی می­شود.در پهلوی قرآن­کریم نوع دیگری از وحی را بر نبی کریمش فر ود آورد و آن سنت است. حدیث قدسی آنست که لفظش از خود پیامبر و معنایش از خداوند است که بر او الهام و یا در خواب بر پیامبر(ع) فرود آمده است اگرچه کلام خداوند است مگر خصایص قرآن را دارا نیست قرآن­کریم لفظ و معنایش معجزه، تلاوت آن عبادت و مس آن برای محدث و قرائت آن برای جنب حرام است.

سنت نبوی بیانگر قرآنکریم است. خداوند قرآن­کریم را برای هدایت مردم در امور دین و دنیا نازل فرمود که غالباً به اسلوب اجمالیست که آگهی از مراد خداوند بعضاً به طریق واضیح ممکن نیست و توضیح آنرا خداوند(ج) به پیامبرش موکول نموده تا قرآن­کریم را به مردم بیان و برساند.   النحل :44

ترجمه: «بر تو قرآن را نازل­کردیم تا آنچه را برای مردم نازل شده است برایشان بیانکنی».

رهنمونهای پیامبر (ص)

«مختصر فقه از قرآن و سنت» مؤلف: عبدالعظیم بدوی «حج»

آداب زیارت مسجد نبوی و قبر شریف:

خداوند منزلت و جایگاه ویژه­ای به مسجد نبی، مسجد الحرام و مسجد الاقصی عطا فرموده است، به طوریکه نماز خواندن در آن­ها بر سائر مساجد برتری دارد. البته برای زیارت این مساجد آداب جدا نیست، ولی وجود قبر پیامبر(ص) در مسجد نبی ممکن است برای بعضی این شَبِه را به وجود آورد که این مسجد دارای آداب خاصی است. و اگر قبر شریف داخل مسجد نمی­بود شاید این شَبِه به وجود نمی­آمد.وقتی داخل مسجد نبوی شدید با پای راست شوید و قبل از نشستن دو رکعت نماز تحیۀ بخوانید و از دعا کردن و خواندن نماز رو به قبر شریف رفته و از گذاشتن دست روی سینه­اش خود داری نماید، سرش را پائین نه اندازد و از حرکاتیکه فقط لایق در مقابل خدای یکتا داشته باشیم اجتناب ورزد، و از پیامبر(ص) طلب کمک و فریاد رسی نکند، بلندکردن صدا در مسجد نبی یا در کنار قبر پیامبر(ص) دوراز آداب است بلکه به آرامی صحبت کند.

باید برای ادای نماز در صفوف اول حریص باشید چون نماز خواندن در صف اول فضیلتی زیاد و ثواب فراوان دارد، نباید حرص خواندن نماز جماعت در روضه او را از صف اول به تاخیر بیندازد، چرا که نماز در روضه هیچ­گونه برتری بر نماز در سائر جاهای مسجد ندارد. حرص بر ادای چهل نماز متوالی در مسجد نبی بر اساس حدیث زیر که در میان مردم مشهور شده ورواج پیدا کرده مستحب نیست.

«کسیکه در مسجد من چهل نماز بخواند و هیچ نمازی را از دست ندهد از آتش و عذاب جهنم نجات پیدا می­کند و از نفاق پاک می­شود.»چون این حدیث ضعیف و غیر صحیح است.

چگونگی وضوء:

از حمران مولای عثمان روایت است که عثمان بن عفان برای وضوء گرفتن آب درخواست کرد و وضوء گرفت. ابتداء دست­هایش را سه­بار شست سپس مضمضه کرد بعد از آن رویش را سه­بار شست از موی پیشانی تا زیر زنخ و بعداً دست راست با آرنج سه­بار شست و دست چپ را مانند دست راستش شست، به دنبال آن سرش را مسح کرد و بعداً پای راستش را با قوزکش سه­بار شست و پای چپ­اش را هم مانند پای راستش شست سپس گفت: پیامبر خدا را دیدم که به این روش وضوء گرفت و فرمود:«هرکس این چنین وضوء بگیرد و با حضور دل دو رکعت نماز بخواند گناهان صغیرۀ او بخشیده می­شود.»ابن شهاب می­گوید: علماء می­گفتند این وضوء کامل­ترین وضوء برای نماز است.

معلومات راجع به طبقه بندی علوم:

یحی بن عمار علوم را چنین تقسیم کرده است.

1- علمی که زنده­گی دین است، یعنی توحید، منظور تصوف است.

2- علمی که قوت دین است، یعنی وعظ و ذکر است.

3- علمی که دوای دین است، یعنی فقه است.4- علمی که بیماری دین است، یعنی اخبار نزاع بین علمای سلف.   5- علمی که هلاک دین است، کوشش برای حل مسایل دینی از روی عقل آدمی.

رسول خدا فرمودند:

« بد ترین مردمان در نزد خداوند کسانی اند که سخت کینه توز اند.»بزرگان گویندخودکشی دراسلام منع شده است :زند­گی به منزله­ی سرمایه­ایست که خداوند به ما می­دهد. و ما فقط از سود سرمایه استفاده می­کنیم نه از سرمایه زیرا سرمایه به ما تعلق ندارد لذا نباید خواهان مرگ شد. وقتیکه مرگ آمد نباید ترسید زیرا ترس از مرگ نمی­تواند جلو آن را بگیرد.

حدیث از پیامبر اسلام:

«ابلاغ یک آیه و حدیث برای مسلمان واجب و لازم است تبلیغ، تعلیم و تفهیم آنچه که در توان هر فردی است بر وی لازم و واجب است، کتمان و نگفتن آن­لگام آتشین را در روز قیامت به دنبال دارد.»

پیامبر اسلام گوید:

«من به نیکوئی مکافات نطلبم و احسان به مجازات نجویم.»

«هرکه دانا و توانا بود، خردمند را از وی بیم نبود، چه کشتن و گرفتن کار عاجزان است و شیوۀ ابلهان.»

مختصر فقه از قرآن وسنه:

اقتباس شده است از «مختصر فقه» از قرآن و سنت. مؤلف: عبدالعظیم بن بدوی.

«نجات کامل انسان بدون صحت، عبادت و پرهیز از اعمال بدعت آمیز نمی­شود.»اگر علم مایۀ سر بلند علما گردد، فقها در سر بلندی – لایق­تر اند.»

گویند: روزی شخصی اعرابی صحرا نشین بلند شد و در مسجد نبوی ادرار کرد، اصحاب خواستند تا او را منع کنند.

پیامبر(ص) به آنان فرمود: «او را به حال خودش بگذارید سپس بر ادرارش دلوی آب بریزید، چرا که شما خلق شده­اید تا سهل گیرید نه سخت گیر.»

پیامبر اسلام می­گوید: «ختنه (سنتی) در روز هفتم ولادت باشد.»

امام شافعی(رح) می­فرماید:

بر قاضی است که میان دو طرف دعوای پنج چیز را به طور یک­سان مراعات نماید.

1- رعایت مساوات، هنگام وارد شدن طرفین دعوا نزد او.

2- رعایت مساوات در نشستن پیش او.

3- یک­سان توجه نمودن به هردو طرف.

4- گوش فرا دادن از هردو طرف دعوا.

5- داوری درست و عادلانه میان هردو طرف قاضی باید از موارد زیر نیز خود داری نماید.

هیچ یک از طرفین دعوا را راهنمائی نکند، چگونه­گی گواهی را به شهود، دعوا را به مدعی و انکار و یا اقرار را به مدعی علیه تلقین نه نماید.

احکام و شرایط قربانی در اسلام:

الحج:34وَ لِکُلِّ اُمُّتهٍ جَعلناَمنسکن لیذکراوالله الخ«ما برای ملتی قربانی را مقدر کردیم تا به نام خدا چهار پایانی را ذبح کنند که خدا به ایشان عطا نموده است.»

چه حیواناتی باید قربانی شوند؟

تنها گاو، گوسفند، بز و شتر برای قربانی جائیز است. پنج نوع حیوان برای قربانی جائز نیست.

1- حیوان کور 2- حیوان بیمار3 - حیوان لنگ 4- حیوان عضوشکسته.5 - بز ویا گوسفند که عمر شان کمتر از یکسال باشد.

راست کردن صف­ها واجب است:

بر امام واجب است تا صف­های نماز را راست نکرده، شروع به نماز نکند و نماز گزاران را به راست کردن صف­ها امر کند خودش اینکار را بکند.

از ابو مسعود روایت است که پیامبر(ص) قبل از نماز به شانه­های مان دست می­کشید و می­فرمود: «صف­های تان­را راست کنید و اختلافات نکنید که قلب­های تان از هم دور میشود.»

از نعمان بن بشیر روایت است: پیامبر(ص) چنان صف­های ما را راست می­کرد که گویا مانند تیر باشد، و فرمود: «ای بنده­گان خدا، صف­های تان­را راست کنید و گر نه خداوند بین شما اختلاف و تفرقه می­اندازد.»

صفوف مردان :

از ابو هریره روایت است که پیامبر(ص) فرمود: با فضیلت­ترین صفوف مردان صف اول و کم فضلیت­ترین صفوف آن­ها صف آخر است.

از نافع روایت است: «ابن عمر شبی سرد که باد به شدت می­وزید برای نماز اذان داد سپس گفت در خانه­های تان نماز بخوانید زیرا پیامبر(ص) به مؤذن امر می­کرد که اگر شبی سرد و بارانی بود درخانه­های تان نماز بخوانید.»از موسی بن عقبه روایت است که: عمر بن عبدالعزیز هنگام باران نماز شام و نماز خفتن را باهم جماعت می­کردند و یک­جا می­خواندند و سعید بن مسیب و عروه بن زبیر و ابوبکر بن عبدالرحمن و سائر بزرگان آن زمان همین کار را می­کردند و کسی انتقاد نه­ گرفت به آنان.

نقل شده از صفحۀ 189 - مختصر فقه از قرآن و سنت مؤلف: عبدالعظیم بن بدوی.

از ابن عباس روایت است که: پیامبر(ص) در مدینه در غیر ترس و باران نماز ظهر و عصر و مغرب (شام) و عشا (خفتن) را باهم جمع کرد. به ابن عباس گفته شد: چرا این کار را کرد؟ گفت: خواست امتش به سختی نیافتد.

امام نوری(رح) در شرح مسلم گوید:

«جماعتی از علما برین عقیده هستند جمع در حضر هنگام ضرورت برای کسی­که آن­را به عادت تبدیل نکند جایز است. ابن عباس هم گفته است و جواز آن­را بیماری و غیره نسبت نداد.»

ادای نماز جمعه:از طارق بن شهاب روایت است که پیامبر(ص) فرمود:

خواندن نماز جمعه همراه با جماعت بر هر فرد مسلمان واجب است مگر بر چهار گروه برده­ای که در مالکیت سیدش است، زن، کودک و بیمار از ابو هریره روایت است که پیامبر(ص) فرمود: هر کس در روز جمعه غسل کند و لباس تمیز بپوشد و در خطبه سکوت کند و سپس با امام نماز را ادا نماید.

از عبدالله روایت است که پیامبر(ص) به گروهی که نماز جمعه را ترک می­کردند فرمود: «تصمیم داشتم که شخصی را مأمور کنم تا برای مردم نماز بخواند سپس بروم و خانه­های کسانی را که به نماز جمعه نمی­آیند به سرشان آتش بزنم.»از اسامه بن زید روایت است که پیامبر(ص) فرمود: کسی­که سه­نماز جمعه را بدون عذر ترک کنند از منافقین به حساب می­آید.از ابو هریره روایت است که پیامبر(ص) فرمود: «هرگاه هنگام خطبۀ امام به دوستت گفتی ساکت شو سخن باطل گفته ای»از ابو هریره روایت است که پیامبر خدا فرمود: «کسی­که یک رکعت از نماز جمعه را دریابد نماز (جمعه) را دریافته است.»

اوقات که ادای نمازها درآن نهی شده است:

از عقبه بن عامر(رض) روایت است: سه­وقت است که پیامبر اسلام نماز خواندن و یا دفن کردن مرده­های مان درآن اوقات نهی کرده.

اول-  تازه وقت که خورشید طلوع می­کند تا آنکه بلند شود.

دوم-  وقتکه خورشید در وسط آسمان قرار می­گرد.

سوم-  زمانیکه خورشید در آستانه غروب باشد.

در موقع طلوع خورشید تا زمانی­که بلند می­رود نماز نخواند .در موقع که خورشید در وسط آسمان می­باشد از خواندن نماز خودداری کن چون درین وقت آتش جهنم شعله­ور می­شود.